تالار مدیریت نوین تولید

يكي از ابزارهاي اصلي كه در راستاي استفاده از كانبان و سيستم¬هاي كششي است، كانبان شلف ها و يا قفسه¬هاي كانبان است. استفاده از كانبان شلف¬ها با بكارگيري از سوپرماركت، مي¬تواند بخش بزرگي از زمان را كاهش داده و توليد بر اساس تقاضا را تقويت كند.
سوپرماركت محلي است كه يك موجودي استاندارد از پيش تعيين شده، براي عرضه به فرايندهاي پايين جريان در آن نگهداري مي¬شود.
سوپرماركت¬ها معمولاً در نزديكي فرايند تأمين كننده مستقر مي¬شوند تا اين فرايند بتواند مصارف و نيازهاي مشتري را مستقيماً تحت نظارت داشته باشد. در سوپرماركت، هر محصول در محل معيني نگهداري مي¬شود و توسط مسئول حمل مواد، دقيقاً به تعدادي كه مورد نياز فرايند پايين جريان است، از آن محل برداشته مي¬شود. هرگاه محصولي از سوپرماركت خارج شود، مسئول حمل مواد براي تأمين كننده، علامتي را ارسال مي¬كند (علامتي مانند يك كارت كانبان و يا يك جعبه خالي) كه دال بر آن است كه بايد از آن محصول، تعداد بيشتري توليد شود. تصوير زير نمودار يك سوپرماركت را نشان مي¬دهد.


یک خط تولید ناب بر اساس تولید سلولی، ایستگاه¬های کاری مجزا دارد که در هر ایستگاه فضای کار کارگر با فضای لجستیکی تفاوت دارد. در واقع هنگام طراحی این خط تولید در اطراف آن فضای مشخصی درنظر گرفته می¬شود تا مأمور تأمین قطعات، وظیفه¬ی لجستیکی خود را انجام داده و بدون ایجاد مزاحمت در کار کارگر، نیازمندی¬های ایستگاه را بر اساس تقاضا که به صورت کانبان ارائه می¬گردد، تأمین کند. برای این منظور از کانبان شلف¬ها استفاده می¬شود. در تصویر زیر یک نمونه کانبان شلف نمایش داده می¬شود.



یک کانبان شلف ، قفسه¬ایست که از حداقل دو ردیف نوار نقاله شیبدار تشکیل شده¬است. وجود نقاله به علت امکان¬پذیری حرکت پالت قطعات در دوطرف شلف می¬باشد. یک خط تولید ناب معمولاً مطابق تصویر زیر فضایی معادل فضای ایستگاه در کنار خط دارد که به آن فضای لجستیکی می¬گویند. با چیدمان کانبان شلف¬ها مطابق شکل زیر در کنار ایستگاه، نیازمندی¬های لجستیکی ایستگاه، بدون وقفه در کار کارکنان ایستگاه تأمین می¬گردد. بدینصورت که کارگران ایستگاه در هنگام نیاز به قطعه A، پالت خالی قطعه را در درون کانبان شلف قرار داده و به علت وجود نوار نقاله¬ها و شیب آنها، پالت خالی به سمت دیگر شلف می¬رود. مأمور تآمین قطعات (مسئول لجستیکی خط) با دیدن پالت خالی که در اینجا به عنوان کانبان انتقال است، پالت خالی را برداشته و قطعه A را در آن قرار می¬دهد و آن را بر روی طبقه دیگر کانبان شلف قرار می¬دهد تا بازهم به کمک نقاله¬ها و شیب آنها، پالت حاوی قطعه A به ایستگاه رسیده و مورد استفاده قرار گیرد.



فرض کنید که در یک ایستگاه، قطعه¬ای برای مثال روکش داخلی درب خودرو نصب می¬گردد. و با توجه به رنگ¬های مختلف خودرو، رنگ این روکش¬ها نیز متفاوت است. بدون استفاده از کانبان شلف، می¬بایست فضای زیادی از ایستگاه به نگهداری روکش¬های در با رنگ¬های متفاوتی اختصاص یابد که این امر با اصول ناب تناقض دارد. با استفاده از کانبان شلف¬ها فضای مورد نیاز برای انبار و نگهداری قطعاتی که ممکن است در ایستگاه مورد استفاده قرار گیرند به مقدار قابل توجهی کاهش یافته، موجودی قطعات در حد مورد نیاز باقی می¬ماند و فضای اضافه می¬تواند برای کار راحت تر و کاراتر کارگر اعمال گردد.