توضیح اینکه متن زیر از مقاله زیر برگرفته شده است:
ﻛﺴﺐ و ﻛﺎر اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ (E-Business) در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺎﻣﻴﻦ (SCM)
ﻛﻤﺎل ﭼﻬﺎرﺳﻮﻗﻲ، رﺿﺎ ﺳﻤﻴﻊ زاده، رﺿﺎﺣﺴﻴﻨﻲ
اصل مقاله:
پيوست:
SCM&E-B.pdf
اﺛﺮﺷﻼقی Bullwhip ﻳﻜﻲ از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺘﻐﻴﺮ(دﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ) در زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﭘﺪﻳﺪه اي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﻨﻮان"اﺛﺮ ﺷﻼقی" ﺑﻪ آن اﻃﻼق ﻣﻲ ﺷﻮد و ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻛﻮﭼﻚ در ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺤﺼﻮل ﻛﻪ در اﺑﺘﺪاي(ﻧﻘﻄﻪ ﺟﻠﻮﻳﻲ) زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺄﻣﻴﻦ و ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه اﻳﺠﺎد ﻣﻲ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﺑﺰرگ و ﺑﺰرﮔﺘﺮي در ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻃﻲ ﻣﺴﻴﺮ رو ﺑﻪ ﻋﻘﺐ در اﻳﻦ زﻧﺠﻴﺮه ، ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲ ﺷﻮد. از ﺳﻮي دﻳﮕﺮ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻳﻦ زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ ﻫﺮ ﻛﺪام ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ را از ﺗﻘﺎﺿﺎي ﺑﺎزار ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﻫﻤـﺎﻫﻨﮕﻲ درزﻧﺠﻴﺮه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺗﺄﻣﻴﻦ را ﮔﺴﺴﺘﻪ ﻛﺮده و آﻧﺮا وارد ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎي ﺗﺎزه اي ﻣﻲﻛﻨﺪ. از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎ ﺑﺎ اﻳﻦ ﻧﻮع رﻓﺘـﺎر و واﻛـﻨﺶ ﺧـﻮد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ، در اﺑﺘﺪا ﺑﺎ ﻛﻤﺒﻮد ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪه و ﺳﭙﺲ ﻧﺎﭼﺎر ﺑﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت اﺿﺎﻓﻲ(اﻓﺰاﻳﺶ ﺳـﻄﺢ ﻣﻮﺟـﻮدي) ﻣـﻲ ﮔﺮدﻧﺪ. اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﻘﺸﻲ را اﻳﻔﺎ ﻣﻴﻜﻨﻨﺪ ﻛﻪ در ﺑﻌﻀﻲ از ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان " ﭼﺮﺧﻪ ﺷﻜﻮﻓﺎﻳﻲ ﺗﺎ ورﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﺗﺠﺎري " ﻣﻄﺮح اﺳـﺖ اﻟﺒﺘﻪ در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﺎ ﻣﻘﻴﺎﺳﻲ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺑﻨﺎم زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺄﻣﻴﻦ روﺑﺮو ﻫﺴﺘﻴﻢ. اﻳﻦ ﭼﺮﺧﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ" در ﺻﻨﺎﻳﻌﻲ اﺗﻔﺎق ﻣـﻲ اﻓﺘـﺪ ﻛـﻪ ﺑﺎزارﻫـﺎي آﻧﻬـﺎ دﺳﺘﺨﻮش رﺷﺪ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ در ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻣﻲ ﺷﻮد.
ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ از اﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ، ﺷﺮﻛﺘﻬﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺎزار آﻧﻬﺎ ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻣﺨﺎﺑﺮاﺗﻲ ﻳﺎ ﻗﻄﻌﺎت ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮاﺳـﺖ. ﭼﺮﺧـﻪ ﺟﻬـﺶ اﻗﺘـﺼﺎدي زﻣﺎﻧﻲ آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻳﻜﺒﺎره ﺑﺎزار ﺑﺎﻋﺚ ﻛﻤﺒﻮد در ﻣﺤﺼﻮل ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻣﻲ ﺷﻮد. در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن وﺳﺎزﻧﺪﮔﺎن ﺑﻄﻮر ﻳﻜﻨﻮاﺧﺖ و ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻧﺮخ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﻮﺟﻮدﻳﻬﺎي ﺧﻮد را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﺑﺨﺸﻨﺪ. ﻟﺬا ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻳﺎ ﻋﺮﺿﻪ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻴﺸﻮد ﻛﻪ ﺗﺎ ﻋﺮﺿﻪ از ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﻮد. ﺳﺎزﻧﺪﮔﺎن و ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن در اﺑﺘﺪا ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﭘﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﺮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻋﺮﺿﻪ ﺧﻮد اداﻣﻪ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﻧﻘﺪر ﻋﺮﺿﻪ ﺑﻴﺶ از ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛـﻪ ﻫـﺮﻛﺲ آن را اﺣـﺴﺎس ﻣـﻲﻛﻨـﺪ. در اﻳـﻦ ﺷـﺮاﻳﻂ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ را ﺗﻌﻄﻴﻞ و ﻛﺎرﮔﺮان را اﺧﺮاج ﻣﻴﻜﻨﻨﺪ. ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﻴﺰ ﺑﺎ اﻧﺒﺎرﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮدي روﺑﺮو ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ازارزش آﻧﻬﺎ ﻛﺎﺳﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ .
اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات دﻳﻨﺎﻣﻴﻚ اثر شلاقی را ﻣﻲ ﺗﻮان در ﻳﻚ زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺳﺎده ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﺧﺮده ﻓﺮوش ، ﻳﻚ ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪه و ﻳـﻚ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ را ﻣﺪﻟﺴﺎزي ﻛﺮد. در دﻫﻪ 1960 ﻣﻴﻼدي ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻣﺎﺳﺎﭼﻮﺳﺖ ﺑﺎ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻳﺢ اﻳـﻦ ﺗﻐﻴﻴـﺮات(اﺛـﺮﺷﻼقی) ﭘﺮداﺧﺖ . اﻳﻦ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي [url]"ﺑﺎزي آﺑﺠﻮ"
logistic/beergame-t75.html[/url] ﻧﺎمﮔﺮﻓﺖ. اﻳﻦ ﺷﺒﻴﻪ ﺳﺎزي ﻧﺸﺎن ﻣﻲ داد ﻛﻪ در ﻳﻚ زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻓﺮﺿﻲ ﻛـﻪ ﮔﺮوﻫﻲ از ﻓﺮوﺷﮕﺎﻫﻬﺎي ﺧﺮده ﻓﺮوﺷﻲ (ﻓﺮوﺷﻨﺪه اﻳﻦ ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﻲ ) را ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﻛﺮد ﭼﻪ اﺗﻔﺎﻗﻲ رخ ﻣﻲ دﻫﺪ. اﻳﻦ ﺑﺎزي ﺑﺎ ﺧﺮده ﻓﺮوﺷﻬﺎ آﻏﺎز ﻣﻲ ﺷﻮد ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ از روي ﺗﺠﺎرب ﺧﻮد اﻓﺰاﻳﺶ اﻧﺪﻛﻲ در ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻳﻚ ﻧﻮع(ﻣﺎرك ) ﺧﺎص از ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﻲ را ﻣﺘﻮﺟـﻪ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻧﺪ.
ﺳﻔﺎرﺷﺎت اﻳﻦ ﺧﺮده ﻓﺮوﺷﻬﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ" ﺑﺼﻮرت اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ اي ﺑﻪ ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﻲ ارﺳﺎل ﻣﻲ ﺷﻮد. در اﺑﺘﺪا ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﺧـﺮده ﻓﺮوﺷﻬﺎ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻣﻮﺟﻮدي در دﺳﺖ ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪه ، ﻣﻘﺪار ﻣﺤﺼﻮل ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺧﺮده ﻓﺮوﺷﻲ ﺳﻬﻤﻴﻪ ﺑﻨﺪي ﻣﻴـﺸﻮد و ﺗﻮزﻳـﻊ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﻴﺰ ﻣﻘﺪار ﺳﻔﺎرﺷﺎت ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲ دﻫﻨﺪ از آﻧﺠﺎﺋﻴﻜﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻧﻤﻲ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﻮد را اﻓـﺰاﻳﺶ دﻫﺪ ﺿﻤﻦ ﺳﻬﻤﻴﻪ ﺑﻨﺪي ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻪ ﺗﻜﺎﭘﻮ ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﻳﺶ در ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺧﻮد اﻗﺪام ﻣﻲ ﻛﻨﺪ.
در اﺑﺘﺪاي ﻛﻤﺒﻮد اﻳﻦ ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﻲ رﻓﺘﺎرﻫﺎﻳﻲ ﻧﻈﻴﺮ اﺣﺘﻜﺎر و اﻧﺒﺎر ﻛﺮدن ﻛﺎﻻ آﻏﺎز ﻣﻲﺷﻮد. اﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻤﻬﻴﺪات ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﭘﺲ از ﻣﺪﺗﻲ اﻓﺰاﻳﺶ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻴﺴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮد و اﻳﻦ ﻧﻮع ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲ ﻳﺎﺑﺪ. ﭘﺲ از ﻣﺪت زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻮﺗﺎه ﻋﺮﺿﻪ ﺑﻴﺶ از اﻧﺪازه ﻣﺤﺼﻮل ، اﻧﺒﺎرﻫـﺎي ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن را ﭘﺮ ﻛﺮده ، ﺳﻔﺎرﺷﺎت ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺧﻮرده ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﭘﺎﺳﺦ داده ﺷﺪه و ﻣﺤﺼﻮل ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺑﻴﺶ از ﺗﻘﺎﺿـﺎي ﻣـﺸﺘﺮي ﺑـﺎزار را اﺷﺒﺎع ﻣﻲﻛﻨﺪ.در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﺢ ﻣﻮﺟﻮدي روﺑﺮوﺳﺖ و ﺧﺮده ﻓﺮوش ﻧﻴﺰ ﻳﺎ ﺳﻔﺎرﺷﺎت ﺧﻮد را ﭘﺲ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻳﺎ ﺟﻬﺖ ﻓﺮوش درﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ اي را دارد.
در اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﻤﻪ ﺷﺮﻛﺎ در زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺘﻀﺮر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻋﻠﺖ اﺻﻠﻲ آن ﻧﮕﺎه ﻣﺘﻔﺎوت ﻫﺮ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿـﺎي ﻣﺤـﺼﻮل ﺧـﻮد ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺤﺮﻳﻒ ﺗﻘﺎﺿﺎي واﻗﻌﻲ ﻣﻲ ﮔﺮدد. در ﺷﻜﻞ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ .ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ اﺳﺖ ﻫﺮ ﭼﻪ ﻛﻪ از اﺑﺘﺪاي زﻧﺠﻴﺮه (ﻣﺸﺘﺮي ) ﺑﻪ ﺳﻤﺖ اﻧﺘﻬﺎي زﻧﺠﻴﺮه و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اوﻟﻴﻪ ﻧﺰدﻳﻚ ﻣـﻲ ﺷـﻮﻳﻢ اﺛﺮات اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ و ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺪه و در ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺑﺎ ﻧﻮﻋﻲ ﺗﺤﺮﻳﻒ ﺗﻘﺎﺿﺎ روﺑﺮو ﻫﺴﺘﻴﻢ و ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻳﻚ ﺷﻼق ﭼﺮﻣﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺿﺮﺑﻪ اي ﻧﻪ ﭼﻨﺪان ﻣﺤﻜﻢ ﺑﻪ اﺑﺘﺪاي آن ﻣﻲ ﺗﻮان ﺿﺮﺑﻪ اي ﺑﺰرگ و ﺑﺎ داﻣﻨﻪ زﻳﺎدي در اﻧﺘﻬﺎي آن اﻳﺠﺎد ﻛﺮد (اﺛﺮ ﺷﻼقی ﺑﻪ اﻳـﻦ دﻟﻴـﻞ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع اﻃﻼق ﻣﻲ ﮔﺮدد) .ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎي ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ اﺛﺮ ﺑﺮ ﻛﻠﻴﻪ اﻋﻀﺎي زﻧﺠﻴﺮه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﻣﻲ ﮔـﺮدد و ﻧﺘـﺎﻳﺞ آن را ﻣـﻲ ﺗـﻮان در اﻓـﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴـﺖ ﺗﻮﻟﻴـﺪي ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت، اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﻄﻮح ﻣﻮﺟﻮدي اﻧﺒﺎر ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺮخ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻣﻌﻴﻮب ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎي ﺣﻤـﻞ و ﻧﻘـﻞ ، اﻓـﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻫـﺎي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر و از دﺳﺖ دادن ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻛﺮد.
پيوست:
scm.jpg
ورود
جستجو
عضويت
News 
Site map 
SitemapIndex 
RSS Feed 
- 
